མད་ཐཱ། 5 – Gospel of Matthew 5

5:1  མི་ཚོགས་གཟིགས་ནས་ཡེ་ཤུ་རི་ཞིག་གི་སྟེང་ལ་ཡར་ཕེབས་ཏེ།  དེར་བཞུགས་པ་དང་ཁོང་གི་ཉེ་གནས་རྣམས་སྐུ་མདུན་དུ་ཡོང༌།

Seeing the crowds, he went up on the mountain, and when he sat down, his disciples came to him.

5:2  ཡང་ཁོང་གིས་ཁོ་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་ཏེ་གསུངས་པ།

And he opened his mouth and taught them, saying:

5:3  “སེམས་རྒྱུད་དབུལ་རྣམས་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཏེ།།  དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་སྲིད་ཁོང་ཚོའི་ཡིན་པས་སོ།།

“Blessed are the poor in spirit, for theirs is the kingdom of heaven.

5:4  མྱ་ངན་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཏེ།།  ཁོ་ཚོར་སེམས་གསོ་འཐོབ་ངེས་ཡིན་པས་སོ།།

“Blessed are those who mourn, for they shall be comforted.

5:5  སྙེམས་ཆུང་བ་རྣམས་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཏེ།།  ཁོ་ཚོ་ས་གཞིའི་བདག་པོར་འགྱུར་བས་སོ།།

“Blessed are the meek, for they shall inherit the earth.

5:6  བཀྲེས་སྐོམ་ཅན་གྱི་དྲང་བདེན་མི་དེ་རྣམས།།  བདེ་བ་ཡིན་ཏེ་བློ་ཡིད་ཚིམ་པས་སོ།།

“Blessed are those who hunger and thirst for righteousness, for they shall be satisfied.

5:7  སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་མི་རྣམས་བདེ་བ་སྟེ།།  ཁོ་ཚོར་སྙིང་རྗེ་ངེས་པར་འཐོབ་པས་སོ།།

“Blessed are the merciful, for they shall receive mercy.

5:8  ལྷད་མེད་སེམས་བཟང་ཅན་དག་བདེ་བ་སྟེ།།  ཁོ་ཚོས་དཀོན་མཆོག་མཇལ་བར་འགྱུར་བས་སོ།།

“Blessed are the pure in heart, for they shall see God.

5:9  འདུམ་སྒྲིག་མཁན་རྣམས་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཏེ།།  ཁོ་ཚོར་དཀོན་མཆོག་སྲས་ཞེས་འབོད་པས་སོ།།

“Blessed are the peacemakers, for they shall be called sons of God.

5:10  དྲང་བདེན་ཉིད་ཕྱིར་འཚེ་བ་ཕོག་པ་རྣམས།།  དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་སྲིད་ཁོ་ཚོའི་ཡིན་པས་བདེའོ།།

“Blessed are those who are persecuted for righteousness’ sake, for theirs is the kingdom of heaven.

5:11  ངའི་དོན་དུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱེད་ཚོར་དམའ་བེབས་གཏོང་ཞིང༌།  གནོད་སྐྱེལ་བ་དང༌།  རྫུན་ཤོད་དེ་ཚིག་ངན་སྣ་ཚོགས་སྨྲ་བའི་སྐབས་སུ་ཁྱེད་རྣམས་བདེ་བ་ཡིན།

“Blessed are you when others revile you and persecute you and utter all kinds of evil against you falsely on my account.

5:12  དཀོན་མཆོག་གི་ཞིང་ཁམས་སུ་ཁྱེད་ལ་བྱ་དགའ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་གྱུར་ཅིག  གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁྱེད་ཚོའི་སྔོན་ལ་ཡོད་པའི་ལུང་སྟོན་པ་ལའང་དེ་ལྟར་གནོད་བསྐྱལ་བ་ཡིན།”  ཚྭ་དང་འོད་ཀྱི་དཔེ།

Rejoice and be glad, for your reward is great in heaven, for so they persecuted the prophets who were before you.

5:13  “ཁྱེད་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚྭ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཚྭའི་བྲོ་བ་ཡལ་ན།  དེའི་བྲོ་བ་སླར་གང་གིས་གསོ་བར་བྱེད་དམ།  དེ་ཕན་མེད་དུ་གྱུར་བས་ཕྱི་ལ་གཡུགས་ནས་མིའི་རྐང་པས་རྫི་བར་འགྱུར།

“You are the salt of the earth, but if salt has lost its taste, how shall its saltiness be restored? It is no longer good for anything except to be thrown out and trampled under people’s feet.

5:14  ཁྱེད་ཚོ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འོད་ཡིན།  རི་ལ་ཆགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་བཀབ་མི་སྲིད།

“You are the light of the world. A city set on a hill cannot be hidden.

5:15  མི་སུས་ཀྱང་སྒྲོན་མེ་ཞིག་སྤར་ནས་བྲེའི་འོག་ཏུ་མི་འཇོག  སྟེགས་བུའི་སྟེང་དུ་བཞག་ནས་ཁང་པའི་ནང་གི་མི་ཐམས་ཅད་ལ་འོད་སྤྲོ།

Nor do people light a lamp and put it under a basket, but on a stand, and it gives light to all in the house.

5:16  དེ་ལྟར་ཁྱེད་ཚོའི་འོད་ཀྱང་མི་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་འོད་སྤྲོ་བར་འཇུག་དགོས།  དེ་ནས་ཁྱེད་ཚོས་བྱེད་པའི་བྱ་བ་བཟང་པོ་ཁོ་ཚོས་མཐོང་ནས་ཞིང་ཁམས་སུ་བཞུགས་པའི་ཁྱེད་ཀྱི་ཡབ་ལ་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་པར་འགྱུར།”  ལུང་སྟོན་པ་རྣམས་དང་ཆོས་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐོར།

In the same way, let your light shine before others, so that they may see your good works and give glory to your Father who is in heaven.

5:17  “ང་ཡོང་བ་ནི་ཆོས་ཁྲིམས་སམ་ལུང་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་མེད་པར་བྱེད་པར་མ་སོམས་ཤིག  ང་མེད་པར་བྱེད་དུ་མིན་ཏེ་དེ་ཚོ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡོང་བ་ཡིན།

“Do not think that I have come to abolish the Law or the Prophets; I have not come to abolish them but to fulfill them.

5:18  ངས་ཁྱེད་ཚོ་ལ་བདེན་པར་ཟེར་རྒྱུར།  གནམ་ས་གཉིས་མ་འདའ་བའི་བར་དུ་ཆོས་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚེག་གམ་ཡིག་འབྲུ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་མི་འགྱུར་གྱི།  ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ངེས་ཡིན།

For truly, I say to you, until heaven and earth pass away, not an iota, not a dot, will pass from the Law until all is accomplished.

5:19  དེའི་ཕྱིར་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་གིས་བཀའ་ཁྲིམས་འདི་རྣམས་ལས་ཆུང་ཤོས་ཤིག་དང༌། ཡང་འགལ་ནས་མི་གཞན་རྣམས་ལའང་དེ་ལྟར་བྱེད་པར་སློབ་མཁན་ནི་དཀོན་མཆོག་གི་རྒྱལ་སྲིད་ནང་དུ་ཆུང་ཤོས་ཟེར་བར་འགྱུར།  འོན་ཀྱང་བཀའ་ཁྲིམས་དེ་ཚོ་སྲུང་ཞིང་སློབ་མཁན་ནི་དཀོན་མཆོག་གི་རྒྱལ་སྲིད་ནང་དུ་ཆེན་པོ་ཟེར་བར་འགྱུར།

Therefore whoever relaxes one of the least of these commandments and teaches others to do the same will be called least in the kingdom of heaven, but whoever does them and teaches them will be called great in the kingdom of heaven.

5:20  ངས་ཁྱེད་ཚོ་ལ་ཟེར་རྒྱུར།  གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཚོས་ཆོས་ཁྲིམས་ལ་མཁས་པའི་མི་དང༌།  ཕཱ་རུ་ཤི་པ་རྣམས་ལས་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་ཁྲིམས་ལེགས་པར་མ་མཉན་ན།  ཁྱེད་ཚོ་དཀོན་མཆོག་གི་རྒྱལ་སྲིད་དུ་འཛུལ་བར་མི་སྲིད།

For I tell you, unless your righteousness exceeds that of the scribes and Pharisees, you will never enter the kingdom of heaven.

5:21  གནའ་བོའི་དུས་ཀྱི་མི་རྣམས་ལ་མིའི་སྲོག་མ་གཅོད་ཅིག་ཅེས་དང༌།  མིའི་སྲོག་གཅོད་མཁན་ལ་ཁྲིམས་གཅོད་འཕོག་ཉེན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་ཡོད།

“You have heard that it was said to those of old, ‘You shall not murder; and whoever murders will be liable to judgment.’

5:22  འོན་ཀྱང་ངས་ཁྱེད་ཚོ་ལ་ཟེར་རྒྱུར།  མི་སུས་ཀྱང་རང་གི་སྤུན་ཟླ་ལ་ཁྲོ་མཁན་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ཁྲིམས་གཅོད་འཕོག་ཉེན་ཡོད་ཅིང༌།  རང་གི་སྤུན་ཟླ་ལ་ཁ་ངན་ཤོད་མཁན་ལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་མདུན་དུ་ཁྲིམས་གཅོད་འཕོག་ཉེན་ཡོད།  གཞན་ལ་བླུན་པོ་ཁྱོད་ཅེས་ཟེར་མཁན་རྣམས་ལ་མེ་དང་ལྡན་པའི་དམྱལ་ཁམས་ལ་འགྲོ་ཉེན་ཡོད།

But I say to you that everyone who is angry with his brother will be liable to judgment; whoever insults his brother will be liable to the council; and whoever says, ‘You fool!’ will be liable to the hell of fire.

5:23  དེའི་ཕྱིར་མཆོད་ཁྲིའི་མདུན་དུ་མཆོད་པ་ཞིག་ཕུལ་བའི་སྐབས་སུ་དེར་ཁྱེད་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་ཁྱེད་དང་མ་མཐུན་པ་ཞིག་ཡོད་པར་དྲན་ན།

So if you are offering your gift at the altar and there remember that your brother has something against you,

5:24  ཁྱེད་ཀྱི་མཆོད་པ་དེ་མཆོད་ཁྲིའི་མདུན་དུ་བཞག་ནས་སོང་ལ།  སྔོན་དུ་ཁྱེད་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་དང་སྡུམ་པར་གྱུར་ཅིག  དེ་ནས་ཤོག་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་མཆོད་པ་ཕུལ།

leave your gift there before the altar and go. First be reconciled to your brother, and then come and offer your gift.

5:25  ཁྱེད་དང་ཁྱེད་ཀྱི་ཁ་གཏད་གཉིས་ཁྲིམས་རར་འགྲོ་དུས་ལམ་བར་དུ་ཁོ་དང་མགྱོགས་པོར་མཐུན་འགྲིག་བྱོས་ཤིག  དེ་མིན་ན་ཁ་གཏད་དེས་ཁྱོད་ཁྲིམས་དཔོན་ལ་གཏོད་པ་དང༌། ཁྲིམས་དཔོན་གྱིས་བཙོན་སྲུང་པར་གཏད་ནས་ཁྱེད་བཙོན་ཁང་དུ་འཇུག་ཉེན་ཡོད།

Come to terms quickly with your accuser while you are going with him to court, lest your accuser hand you over to the judge, and the judge to the guard, and you be put in prison.

5:26  དེ་ལྟར་ན་ངས་ཁྱེད་ཚོ་ལ་བདེན་པར་ཟེར་རྒྱུར།  མཐའ་མའི་སྒོར་མོ་གཅིག་དེ་ཡང་འཇལ་མ་ཚར་བའི་བར་དུ་ཁྱོད་དེ་ལས་ཐར་མི་སྲིད།”  ལོག་གཡེམ་དང་བཟའ་ཚང་ཁ་བྲལ་བའི་སྐོར།

Truly, I say to you, you will never get out until you have paid the last penny.

5:27  “ལོག་གཡེམ་མ་བྱོས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་ཡོད།

“You have heard that it was said, ‘You shall not commit adultery.’

5:28  འོན་ཀྱང་ངས་ཁྱེད་ཚོ་ལ་ཟེར་རྒྱུར།  སུས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བུད་མེད་ཅིག་ལ་བལྟས་ན་ཡང་རང་གི་སེམས་ལ་ཁོ་མོ་མཉམ་དུ་ལོག་གཡེམ་བྱས་ཟིན་ནོ།

But I say to you that everyone who looks at a woman with lustful intent has already committed adultery with her in his heart.

5:29  གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་མིག་གཡས་པས་ཁྱེད་སླུ་བར་བྱས་ན།  མིག་དེ་བཏོན་ནས་དབྱུག་ཅིག ལུས་ཧྲིལ་པོ་དམྱལ་ཁམས་སུ་གཡུག་པ་ལས་ཁྱེད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གཅིག་བརླག་པ་དེ་ལེགས།

If your right eye causes you to sin, tear it out and throw it away. For it is better that you lose one of your members than that your whole body be thrown into hell.

5:30  ཡང་གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་ལག་གཡས་པ་ཡིས་ཁྱེད་སླུ་བར་བྱས་ན།  ལག་པ་དེ་བཅད་ནས་དབྱུག་ཅིག  ལུས་ཧྲིལ་པོ་དམྱལ་ཁམས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་ཁྱེད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གཅིག་བརླག་པ་དེ་ལེགས།

And if your right hand causes you to sin, cut it off and throw it away. For it is better that you lose one of your members than that your whole body go into hell.

5:31  རང་གི་བཟའ་ཟླ་བཞག་པ་དེས་ཁོ་མོ་ལ་བཟའ་ཚང་ཁ་བྲལ་བའི་ཡི་གེ་སྤྲོད་དགོས་ཞེས་གསུངས་ཡོད།

“It was also said, ‘Whoever divorces his wife, let him give her a certificate of divorce.’

5:32  འོན་ཀྱང་ངས་ཁྱེད་ཚོ་ལ་ཟེར་རྒྱུར།  ལོག་གཡེམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིས་མ་གཏོགས་པར། རང་གི་བཟའ་ཟླ་བཞག་པ་དེས་ཁོ་མོ་ལ་ལོག་གཡེམ་བྱེད་དུ་འཇུག  བཟའ་ཚང་ཁ་བྲལ་མྱོང་བའི་བུད་མེད་གཅིག་བཟའ་ཟླར་ལེན་མཁན་དེས་ལོག་གཡེམ་བྱེད།”  མནའ་སྐྱེལ་བའི་སྐོར།

But I say to you that everyone who divorces his wife, except on the ground of sexual immorality, makes her commit adultery, and whoever marries a divorced woman commits adultery.

5:33  “ཡང་གནའ་བོའི་དུས་ཀྱི་མི་རྣམས་ལ་རྫུན་གྱི་དམ་བཅའ་མ་འཇོག་ཅིག  གཙོ་བོ་དཀོན་མཆོག་ལ་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་ཡོད།

“Again you have heard that it was said to those of old, ‘You shall not swear falsely, but shall perform to the Lord what you have sworn.’

5:34  འོན་ཀྱང་ངས་ཁྱེད་ཚོ་ལ་ཟེར་རྒྱུར། མནའ་ནམ་ཡང་མ་སྐྱེལ་ཞིག  ཞིང་ཁམས་ནི་དཀོན་མཆོག་གི་བཞུགས་ཁྲི་ཡིན་པས།  དཀོན་མཆོག་གི་ཞིང་ཁམས་དཔང་དུ་འཛུགས་ཏེ་མནའ་མ་སྐྱེལ།

But I say to you, Do not take an oath at all, either by heaven, for it is the throne of God,

5:35  ས་གཞི་ནི་ཁོང་གི་ཞབས་སྟེགས་ཡིན་པས།  ས་གཞི་དཔང་དུ་འཛུགས་ཏེ་མནའ་མ་སྐྱེལ།  ཡེ་རུ་ཤ་ལེམ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་གྲོང་ཁྱེར་ཡིན་པས་དེ་དཔང་དུ་འཛུགས་ཏེ་མནའ་མ་སྐྱེལ།

or by the earth, for it is his footstool, or by Jerusalem, for it is the city of the great King.

5:36  ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་རང་གི་མགོའི་སྐྲ་གཅིག་ཀྱང་དཀར་པོའམ་ནག་པོར་བྱེད་མི་ཐུབ་པས་རང་གི་མགོ་དཔང་དུ་འཛུགས་ཏེ་མནའ་མ་སྐྱེལ་བར།

And do not take an oath by your head, for you cannot make one hair white or black.

5:37  ཡིན་ན་ཡིན་དང་མིན་ན་མིན་གྱི་གཏམ་དྲང་པོ་ཤོད་ཅིག  དེ་ལས་ལྷག་པ་ཇི་ཡོད་ངན་པ་ལས་འབྱུང༌།”  དགྲ་ཤ་ལེན་པའི་སྐོར།

Let what you say be simply ‘Yes’ or ‘No’; anything more than this comes from evil.

5:38  “མིག་གི་ལན་ལ་མིག་དང་སོ་ཡི་ལན་ལ་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་ཡོད།

“You have heard that it was said, ‘An eye for an eye and a tooth for a tooth.’

5:39  འོན་ཀྱང་ངས་ཁྱེད་ཚོ་ལ་ཟེར་རྒྱུར།  མི་ངན་པ་ལ་མ་རྒོལ་ཞིག  སུས་ཀྱང་ཁྱེད་ལ་འགྲམ་པ་གཡས་པ་ལ་འགྲམ་ལྕག་བཞུས་ན།  དེ་ལ་འགྲམ་པ་གཞན་ཡང་སྟོན།

But I say to you, Do not resist the one who is evil. But if anyone slaps you on the right cheek, turn to him the other also.

5:40  སུ་ཞིག་གིས་ཁྱེད་ཁྲིམས་རར་འཁྲིད་ནས་ནང་གོས་འཁྱེར་འདོད་ན།  ཁོ་ལ་ཕྱི་གོས་ཀྱང་འཁྱེར་དུ་ཆུག་ཅིག

And if anyone would sue you and take your tunic, let him have your cloak as well.

5:41  ཡང་སུ་ཞིག་གིས་ཁྱེད་ལ་སྤྱི་ལེ་གཅིག་དབང་གིས་འགྲོ་རུ་བཅུག་ན།  ཁོ་དང་སྤྱི་ལེ་གཉིས་སོང༌།

And if anyone forces you to go one mile, go with him two miles.

5:42  ཁྱེད་ལ་གང་ཞིག་ཞུས་མཁན་ལ་སྦྱིན།  གཡར་འདོད་མཁན་ལ་རྒྱབ་སྟོན་མ་བྱེད་ཅིག”  དགྲ་བོ་ལ་བྱམས་པའི་སྐོར།

Give to the one who begs from you, and do not refuse the one who would borrow from you.

5:43  “ཁྱིམ་མཚེས་ལ་བྱམས་ཤིང་དགྲ་བོ་ལ་སྡང་ཞེས་གསུངས་པ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་ཡོད།

“You have heard that it was said, ‘You shall love your neighbor and hate your enemy.’

5:44  འོན་ཀྱང་ངས་ཁྱེད་ཚོ་ལ་ཟེར་རྒྱུར།  ཁྱེད་ཀྱི་དགྲ་བོ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་གྱིས་ཤིག ཁྱེད་ལ་གནོད་འཚེ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་གསོལ་སྨོན་འདེབས་ཤིག

But I say to you, Love your enemies and pray for those who persecute you,

5:45  དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཁྱེད་ཚོ་ཞིང་ཁམས་སུ་བཞུགས་པའི་ཁྱེད་ཀྱི་ཡབ་ཀྱི་སྲས་སུ་འགྱུར། གང་ཡིན་ཟེར་ན།  ཁོང་གིས་མི་ངན་པ་དང་བཟང་པོ་གཉིས་ཀར་རང་གི་ཉི་མ་ཤར་དུ་འཇུག་ཅིང༌།  རང་གཤིས་དྲང་པོ་དང་དྲང་པོ་མིན་པ་གཉིས་ཀར་ཆར་པ་འབེབས་པར་མཛད་པས་སོ།

so that you may be sons of your Father who is in heaven. For he makes his sun rise on the evil and on the good, and sends rain on the just and on the unjust.

5:46  ཡང་ཁྱེད་ལ་བྱམས་པ་བྱེད་མཁན་ལ་བྱམས་ན་ཁྱེད་ལ་བྱ་དགའ་གང་འཐོབ་ཡོང༌། ཁྲལ་སྡུད་མཁན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་དམ།

For if you love those who love you, what reward do you have? Do not even the tax collectors do the same?

5:47  ཁྱེད་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་ཁོ་ནར་འཚམས་འདྲི་ཞུས་ན།  མི་གཞན་ལས་ལྷག་པར་གང་བྱེད།  ཡ་ཧུ་དཱ་པ་མིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་དམ།

And if you greet only your brothers, what more are you doing than others? Do not even the Gentiles do the same?

5:48  དེའི་ཕྱིར་ཞིང་ཁམས་སུ་བཞུགས་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་ཡབ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡིན་པ་ལྟར།  ཁྱེད་ཀྱང་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡིན་པར་དགོས་སོ།།”

You therefore must be perfect, as your heavenly Father is perfect.